Gjuha shqipe dhe dialektet e saj

[egnatia]

Shpesh herë lexoj mbi "padrejtësinë ndaj dialektit geg" në shqipen letrare...

a) Si mendoni ju?
b) A është i domosdoshëm zotërimi dhe përdorimi i gjuhës letrare?

[Belifario]

prsh. egnatia,
po ja filloj nga pyetja e fundit, dhe une mendoj se zotrimi i gjuhes letrare eshte i domosdoshem, te pakten shkrimi dhe leximi, e folura ndikohet gjithsesi nga dialektet.
per sa i perket masakrimit te dialektit gege ne kongresin e drejtshkrimit kur u vendos edhe gjuha standarte qe perdoret (fatkeqesisht) edhe sot, nuk ka dyshim se presioni i madh politik i diktatures se atehershme ne bashkepunim me disa "akademike" (marksiste-leniniste, ose enveriste) nga Kosova beri ate katrahure.
dialektit gege nuk asht se ju bane padrejtesi jo, ai u masakru, u eliminu, nder te vetmet fjale (ndoshta e vetmja) qe mbeti ishte fjala RINI, per te vetmen arsye sepse nuk mund te quhej RIRI, sikurse i bie te jete ne tosknisht.
Duke patun parasysh se ne ate kohe partia nderhynte edhe ne ceshtjet ma intime te jetes, ose e thane ndryshe nuk kishte asnje ane te jetes ku nuk ndihej persenca ose grushti i hekurt i partise, asht shume e padrejte te thuhet sot se politika nuk ndikoi ne ate kongres famkeq.
Ai kongres perdhunoi gjuhen e bukur te Kongresit te Manastirit pra gjuhen e Fishtes.

[ermalina]

Shpesh herë lexoj mbi "padrejtësinë ndaj dialektit geg" në shqipen letrare...
a) Si mendoni ju?
b) A është i domosdoshëm zotërimi dhe përdorimi i gjuhës letrare?

Pe eshte se duke mos perdorur gjuhen letrare, dialektet bejne protesta. Gjuha letrare eshte gjuha moderne shqipe.
Se si e shohin te tjeret kete pune e tyre, une jam dakort me gjuhen letrare shqipe, ketu mezi kuptohen dialektet. (mos ma e merrni per keq):

[More_]

Mirembrema!

Une jam kosovare dhe sic e dim te gjithe, tek ne né Ks flitet dhe shenohet ne gjithe dialektet e mundshme, pervec asaj letrare..
Me keqardhje e them por eshte realiteti ky!!
Une personalisht mundohem te pakten sa i perket shkrimit ,por me vjen inat sepse, po fillove te flasesh ne gjuhen letrare njerezit te shohin si "jashtetokesore" ...e pabesueshme!!!
Mua personalisht me pengon shume kjo gje, por ec e futja ne koke gjithe miletit..i bie ,1 kunder 1 milion
Dhe me ne fund..i domosdoshem nuk eshte, por do ishte bukur sikur...!

[ermalina.]

Mirembrema!

Une jam kosovare dhe sic e dim te gjithe, tek ne né Ks flitet dhe shenohet ne gjithe dialektet e mundshme, pervec asaj letrare..
Me keqardhje e them por eshte realiteti ky!!
Une personalisht mundohem te pakten sa i perket shkrimit ,por me vjen inat sepse, po fillove te flasesh ne gjuhen letrare njerezit te shohin si "jashtetokesore" ...e pabesueshme!!!
Mua personalisht me pengon shume kjo gje, por ec e futja ne koke gjithe miletit..i bie ,1 kunder 1 milion
Dhe me ne fund..i domosdoshem nuk eshte, por do ishte bukur sikur...!

Nuk ke pse te te vije turp veri qellime dhe synime vetes sate, cfare te pelqen ty jo cfare u pelqen te tjereve, askush nuk eshte i detyryar tua beje qejfin te tjereve, vetem e vetem se ata te ndihen mire.
Shqipja e shkruar dhe letrare te mos harrojme eshte dhe e bukur, po ashtu shkruhet dhe Deutsch, pavaresisht se njerezit e flasin me dialekte te ndryshme.
Ta flasesh shqipen flite si te duash me ose pa dialekt. Po persa i perket shkrimit me mire te shkruhet letrare.
Me respekt.

[More_]

Pershendetje, Ermalina.

Sic duket me keqkuptove ose s'isha une shume e qarte !
Nuk thash se me vjen turp, por keqardhje..sepse per mua vlere ka ajo qe thuhet dhe jo si flitet/shkruhet !!!
Por, dhe kjo qe thua ti kshtu "cool" - " bej ate cfare te pelqen ty dhe jo cfare ju pelqen te tjerve " eshte fare e lehte te thuhet e di
Beson vertete se mund te besh gjithmone vetem qejfin tend??
Une se besoj !!


Me respekt te ndersjell

[ermalina.]

Pershendetje, Ermalina.

Sic duket me keqkuptove ose s'isha une shume e qarte !
Nuk thash se me vjen turp, por keqardhje..sepse per mua vlere ka ajo qe thuhet dhe jo si flitet/shkruhet !!!
Por, dhe kjo qe thua ti kshtu "cool" - " bej ate cfare te pelqen ty dhe jo cfare ju pelqen te tjerve " eshte fare e lehte te thuhet e di
Beson vertete se mund te besh gjithmone vetem qejfin tend??
Une se besoj !!


Me respekt te ndersjell

Pa problem, secili vendose si te doje, mjafton qe te ndihet mire ne ate qe ben.
Gjithe te mirat

[Shqipetare]

Shpesh herë lexoj mbi "padrejtësinë ndaj dialektit geg" në shqipen letrare...
a) Si mendoni ju?
b) A është i domosdoshëm zotërimi dhe përdorimi i gjuhës letrare?

Mirembrema egnatia!

A mund te te pys se cfare ke lexuar mbi "padrejtesine ndaj dialektit geg" se une se kam degjuar ndonje here dhe do me interesonte.

b)Une persoalisht e shof si nje gje shum normale ta zoteroj dhe ta perdor gjuhen letrare ne jeten e perditcme.
Une sesht se e zotereoj aq mire sa njerzit qe jan ritur ne shqiperi ose kan qen neper shkolla ku flitet dhe behet mesimi ne shqip por meqe jam ritur jasht shtetit dhe kam mesuar ta shkruaj pak a shum shqipen me ndihmen e mamit e zoteroj aq sa esht e mundur per mua.
Une nfakt e kam mesuar gjuhen letrare na familja ime dmth qe kur kam qen e vogel me gjuhen letrare jam ritur se gjyshin dhe gjyshen na ana mamit i kam na jugu dhe tek ata jam ritur vitet e para te jetes ime.
Por dhe me tej ne familjen time kur kemi ardhur ne gjermani gjuha letrare esht perdorur cdo dite.
Prandaj me duket normale perdorimi i gjuhes letrare.
Dhe per ktete fakt esht pergjigja e pytjes tende PO e shof si te domosdoshem per mua.


Sja kam iden a do e perdorja ose zoteroja dot gjuhen letrare po te isha ritur me dialekt.

Ka pas dhe ane negative tpakten per mua ndonje her ta zoterosh vec gjuhen letrare se nuk kuptoja shpesh dialektet sikur dhe me te lehta te ishin.
Kjo mbase ka dhe te bej me faktin qe sme esht thyer veshi fare me dialektet se jam ritur ktu por gjithsesi kjo gje sme ka pelqyer shum.


Esht dhe nje gje tjeter qe mua me duket shum e cuditcme.
Perdorimi i gjuhes se rinis sidmos na Tirana.

As se kam fare iden se ne ca dialekti flasin ata.Ose a esht dialekt apo thjesht "Umgangssprache" qe perdorin.
Por vec e di qe shum fjali sidmos ato qe jan "umganssprachlich" si kuptoj ose me shum veshtirsi.
Mua me esht dukur qe rinia shqipetare se perdor gjuhen letrare ne jeten e perditcme.


Te fala,
Shqipetare
[/b]

[Belifario]

Shpesh herë lexoj mbi "padrejtësinë ndaj dialektit geg" në shqipen letrare...
a) Si mendoni ju?
b) A është i domosdoshëm zotërimi dhe përdorimi i gjuhës letrare?

Mirembrema egnatia!

A mund te te pys se cfare ke lexuar mbi "padrejtesine ndaj dialektit geg" se une se kam degjuar ndonje here dhe do me interesonte.

b)Une persoalisht e shof si nje gje shum normale ta zoteroj dhe ta perdor gjuhen letrare ne jeten e perditcme.
Une sesht se e zotereoj aq mire sa njerzit qe jan ritur ne shqiperi ose kan qen neper shkolla ku flitet dhe behet mesimi ne shqip por meqe jam ritur jasht shtetit dhe kam mesuar ta shkruaj pak a shum shqipen me ndihmen e mamit e zoteroj aq sa esht e mundur per mua.
Une nfakt e kam mesuar gjuhen letrare na familja ime dmth qe kur kam qen e vogel me gjuhen letrare jam ritur se gjyshin dhe gjyshen na ana mamit i kam na jugu dhe tek ata jam ritur vitet e para te jetes ime.
Por dhe me tej ne familjen time kur kemi ardhur ne gjermani gjuha letrare esht perdorur cdo dite.
Prandaj me duket normale perdorimi i gjuhes letrare.
Dhe per ktete fakt esht pergjigja e pytjes tende PO e shof si te domosdoshem per mua.


Sja kam iden a do e perdorja ose zoteroja dot gjuhen letrare po te isha ritur me dialekt.

Ka pas dhe ane negative tpakten per mua ndonje her ta zoterosh vec gjuhen letrare se nuk kuptoja shpesh dialektet sikur dhe me te lehta te ishin.
Kjo mbase ka dhe te bej me faktin qe sme esht thyer veshi fare me dialektet se jam ritur ktu por gjithsesi kjo gje sme ka pelqyer shum.


Esht dhe nje gje tjeter qe mua me duket shum e cuditcme.
Perdorimi i gjuhes se rinis sidmos na Tirana.

As se kam fare iden se ne ca dialekti flasin ata.Ose a esht dialekt apo thjesht "Umgangssprache" qe perdorin.
Por vec e di qe shum fjali sidmos ato qe jan "umganssprachlich" si kuptoj ose me shum veshtirsi.
Mua me esht dukur qe rinia shqipetare se perdor gjuhen letrare ne jeten e perditcme.


Te fala,
Shqipetare
[/b]

prsh shqipe...
vete ky shkrim i yti tregon se sa kot eshte gjuhae sotme letrare e kongresit te (zh)drejtshkrimit te enverit e qosjes me shoke! ne flasim dhe shkruajme ne dy (te pakten ne dy) gjuhe te ndryshme!

[Shqipetare]

prsh shqipe...
vete ky shkrim i yti tregon se sa kot eshte gjuhae sotme letrare e kongresit te (zh)drejtshkrimit te enverit e qosjes me shoke! ne flasim dhe shkruajme ne dy (te pakten ne dy) gjuhe te ndryshme!

Pershendetje Belifario![/quote]

E di si esht puna,une nuk vlersova si esht gjuha letrare ne pergjithsi qe ti tme komentoje a esht kot apo plot!!!
Te gjith njerzit kan mendimin e tyre dhe se mora shum vesh pse shkorve ate posht komentit tim se ne fakt skish sh te bej me ate qe thash une por gjithsesi ska sh rendesi.
Aty u pyt a mendojm qe esht i domosdoshem perdorimi dhe zoterimi i gjuhes letrare.Jo si mendonjm per gjuhen letrare.Tpakten komenti im ishte thjesht pergjigje per piken e par.
Une personalisht meqe e shof si normal gjuhen letrare nuk me duket aspak kot dhe esht e kot tma mbushesh mendjen per te kunderten.

Gjithsesi ti ke mendimin tend dhe je i lire ta mendosh ashtu si do ti dhe jo njeri tjeter....

Naten e mire,

Shqipetare

[Belifario]

perpos shkrimit (me vjen keq) por paske shume probleme edhe me leximin e shqipes e nderuara shqipe..! une nuk komentova shkrimin tend por dhashe mendimin per normen e zh-drejtshkimit (lexo mire), dhe te falenderoj per ndihmen (pa dashje) qe me dhe, pra vete ajo qe shkruan (dhe si e shkruan) tregon se sa e nevojshme eshte nje rishikim i katrahures qe rendom quhet kongresi i "drejtshkrimit"! shqipja e shkruar nuk duhet dhe nuk mund te kuptohet vetem ne ........... mallakaster, lapardha , ruzhije ejt etj! Shqiperia eshte shuuuuuuuuuume me e madhe!

[egnatia]

A mund te te pys se cfare ke lexuar mbi "padrejtesine ndaj dialektit geg" se une se kam degjuar ndonje here dhe do me interesonte.

Mirëmbrëma, Shqipetare!
Dialekti geg dhe roli i tij në gjuhën letrare (standarde), janë tema e diskutimeve të kohëve të fundit në Kosovë, Shqipëri dhe jashtë vendit, në diasporë. Gjithashtu në forum, mund të lexosh pak në këtë linjë:

http://www.albanien.ch/forum/phpbb/view ... 38&start=0

[Meta]

Unë për veten time nuk mendoj se i është bërë padrejtësi dialektit gegë.Ndonëse, gjuha nuk është disciplinë statike, asaj i lejohet ti hiqen ose futen elemente të reja gjuhësore.Sikurse p.sh. tek gjuha gjermane edhe tek shqipja largohen vetevetvetiu ato që janë tejkalu(nuk gjejnë përdorim më ose janë stërvjetëruar) dhe futen ato të rejat.Si p.sh emërat e bimëve,të aparateve të reja,të sëmundjeve,të teknologjisë dhe zhvillimit e kështu me rradhë.Nuk mund të shkruhen latinizmat,sllavizmat,barbarizmat,noelinguizmat,orientalizmat,germano-anglizmat etj që janë të shumta në gjuhen tonë,në dilaktin gegë.Dialekti gegë ka fjalë shumë logjike tradicionale shqipe por është e rëndë për tu shkruar dhe lexuar-mësuar.Prandaj, jam i mendimit që nga ky standart i krijuar që 40 vite në kontinuitet, të pasurohet gjuha, pa rrëzu elementet bazë të saj.Ndryshe,mbesim në vendnumërim.Eshtë shumë mirë që gegenizmat e "reja"(nëse janë),lokalizmat,krahinizmat e të gjithë "izmat"(nëse ka),të futen në vorbullin e përbashkët të quajtur; gjuha e unisuar shqipe.Kuptohet, pa rrëzu bazen e krijuar gjerë më tani...

[Belifario]

Unë për veten time nuk mendoj se i është bërë padrejtësi dialektit gegë.Ndonëse, gjuha nuk është disciplinë statike, asaj i lejohet ti hiqen ose futen elemente të reja gjuhësore.Sikurse p.sh. tek gjuha gjermane edhe tek shqipja largohen vetevetvetiu ato që janë tejkalu(nuk gjejnë përdorim më ose janë stërvjetëruar) dhe futen ato të rejat.Si p.sh emërat e bimëve,të aparateve të reja,të sëmundjeve,të teknologjisë dhe zhvillimit e kështu me rradhë.Nuk mund të shkruhen latinizmat,sllavizmat,barbarizmat,noelinguizmat,orientalizmat,germano-anglizmat etj që janë të shumta në gjuhen tonë,në dilaktin gegë.Dialekti gegë ka fjalë shumë logjike tradicionale shqipe por është e rëndë për tu shkruar dhe lexuar-mësuar.Prandaj, jam i mendimit që nga ky standart i krijuar që 40 vite në kontinuitet, të pasurohet gjuha, pa rrëzu elementet bazë të saj.Ndryshe,mbesim në vendnumërim.Eshtë shumë mirë që gegenizmat e "reja"(nëse janë),lokalizmat,krahinizmat e të gjithë "izmat"(nëse ka),të futen në vorbullin e përbashkët të quajtur; gjuha e unisuar shqipe.Kuptohet, pa rrëzu bazen e krijuar gjerë më tani...

dialekti gege thoni ju eshte i rende POR ate e flasin jane me shume se 70% e popullsise shqipfolese ne ballkan, dhe lind natyrshem pyetja po ne (geget) si do kuptohemine cilen gjuhe?! ju paraqisni dialektin toske si shume "dialektik" pra qe ka te gjithe updata-t e kohes nderkohe qe ai gege qenka i mbetur mbrapa! me fal por kete nuk po e komentoj!
thjesht kjo mospjesmarrje ne kete diskutim te thjeshte per kete teme shume te rendesishme mendoj se eshte fakti me i mire qe gjuha e "njesuar" me mire do thonja e detyruar nga partia duhet qe te njesohet me te vertete, kemi shume shqipetare qe thjesht nuk kuptojne kete gjuhe qe ne shkruajme ketu! tani kemi dy shtete shqiptare ne rajon dhe natyrshem lind pyetja: cilen gjuhe zyrtare do perdorin keto shtete?

[Meta]

Unë për veten time nuk mendoj se i është bërë padrejtësi dialektit gegë.Ndonëse, gjuha nuk është disciplinë statike, asaj i lejohet ti hiqen ose futen elemente të reja gjuhësore.Sikurse p.sh. tek gjuha gjermane edhe tek shqipja largohen vetevetvetiu ato që janë tejkalu(nuk gjejnë përdorim më ose janë stërvjetëruar) dhe futen ato të rejat.Si p.sh emërat e bimëve,të aparateve të reja,të sëmundjeve,të teknologjisë dhe zhvillimit e kështu me rradhë.Nuk mund të shkruhen latinizmat,sllavizmat,barbarizmat,noelinguizmat,orientalizmat,germano-anglizmat etj që janë të shumta në gjuhen tonë,në dilaktin gegë.Dialekti gegë ka fjalë shumë logjike tradicionale shqipe por është e rëndë për tu shkruar dhe lexuar-mësuar.Prandaj, jam i mendimit që nga ky standart i krijuar që 40 vite në kontinuitet, të pasurohet gjuha, pa rrëzu elementet bazë të saj.Ndryshe,mbesim në vendnumërim.Eshtë shumë mirë që gegenizmat e "reja"(nëse janë),lokalizmat,krahinizmat e të gjithë "izmat"(nëse ka),të futen në vorbullin e përbashkët të quajtur; gjuha e unisuar shqipe.Kuptohet, pa rrëzu bazen e krijuar gjerë më tani...

dialekti gege thoni ju eshte i rende POR ate e flasin jane me shume se 70% e popullsise shqipfolese ne ballkan, dhe lind natyrshem pyetja po ne (geget) si do kuptohemine cilen gjuhe?! ju paraqisni dialektin toske si shume "dialektik" pra qe ka te gjithe updata-t e kohes nderkohe qe ai gege qenka i mbetur mbrapa! me fal por kete nuk po e komentoj!
thjesht kjo mospjesmarrje ne kete diskutim te thjeshte per kete teme shume te rendesishme mendoj se eshte fakti me i mire qe gjuha e "njesuar" me mire do thonja e detyruar nga partia duhet qe te njesohet me te vertete, kemi shume shqipetare qe thjesht nuk kuptojne kete gjuhe qe ne shkruajme ketu! tani kemi dy shtete shqiptare ne rajon dhe natyrshem lind pyetja: cilen gjuhe zyrtare do perdorin keto shtete?

Gjuhen shqipe, a mos e ke ndërmend me zbulu gjuhë tjeter për Kosovë a?Kjo tema e gjuhës është pak si e komplikuar dhe nuk është zanat i gjithëkujt Gjuha e unisuar nuk është rezultat parije por është kompromis dialektesh,alfabetesh,rajonesh etj...Mos e lidh gjuhen me politikë se del paksa qesharake kjo punë...

[Meta]

perpos shkrimit (me vjen keq) por paske shume probleme edhe me leximin e shqipes e nderuara shqipe..! une nuk komentova shkrimin tend por dhashe mendimin per normen e zh-drejtshkimit (lexo mire), dhe te falenderoj per ndihmen (pa dashje) qe me dhe, pra vete ajo qe shkruan (dhe si e shkruan) tregon se sa e nevojshme eshte nje rishikim i katrahures qe rendom quhet kongresi i "drejtshkrimit"! shqipja e shkruar nuk duhet dhe nuk mund te kuptohet vetem ne ........... mallakaster, lapardha , ruzhije ejt etj! Shqiperia eshte shuuuuuuuuuume me e madhe!

Mu për këtë arsy(meqë është Shqipëria shumë e madheeeee)duhet gjuha standarte,ndryshe ne nuk do ishim kuptuar fare në këtë forum...Dhe, pse ëshë zgjedhur dialekti toskë si variant janë mijëra shpjegime.Unë jam për pasurimin e gjuhës por jo për rrënimin e saj.

[Squatrazustradin]

tani kemi dy shtete shqiptare ne rajon dhe natyrshem lind pyetja: cilen gjuhe zyrtare do perdorin keto shtete?

Ne Shqiperi do vazhdoj perdorimi i gjuhes standarde, qe eshte perdorur deri tani. Kurse ne Kosove mund te kete ndonje variant tjeter te gjuhes zyrtare. Ndoshta andej do fillojne te perdorin dialektin gege si baze per gjuhen zyrtare (standarde) ne Kosove.

[djali i vores]

Si shqiperia si kosova te dy shtetet vjedhin fjale te huaja se pertojne ti shpikin vet. Ky eshte i vetmi ndryshim qe po ndodh

[Belifario]

Unë për veten time nuk mendoj se i është bërë padrejtësi dialektit gegë.Ndonëse, gjuha nuk është disciplinë statike, asaj i lejohet ti hiqen ose futen elemente të reja gjuhësore.Sikurse p.sh. tek gjuha gjermane edhe tek shqipja largohen vetevetvetiu ato që janë tejkalu(nuk gjejnë përdorim më ose janë stërvjetëruar) dhe futen ato të rejat.Si p.sh emërat e bimëve,të aparateve të reja,të sëmundjeve,të teknologjisë dhe zhvillimit e kështu me rradhë.Nuk mund të shkruhen latinizmat,sllavizmat,barbarizmat,noelinguizmat,orientalizmat,germano-anglizmat etj që janë të shumta në gjuhen tonë,në dilaktin gegë.Dialekti gegë ka fjalë shumë logjike tradicionale shqipe por është e rëndë për tu shkruar dhe lexuar-mësuar.Prandaj, jam i mendimit që nga ky standart i krijuar që 40 vite në kontinuitet, të pasurohet gjuha, pa rrëzu elementet bazë të saj.Ndryshe,mbesim në vendnumërim.Eshtë shumë mirë që gegenizmat e "reja"(nëse janë),lokalizmat,krahinizmat e të gjithë "izmat"(nëse ka),të futen në vorbullin e përbashkët të quajtur; gjuha e unisuar shqipe.Kuptohet, pa rrëzu bazen e krijuar gjerë më tani...

dialekti gege thoni ju eshte i rende POR ate e flasin jane me shume se 70% e popullsise shqipfolese ne ballkan, dhe lind natyrshem pyetja po ne (geget) si do kuptohemine cilen gjuhe?! ju paraqisni dialektin toske si shume "dialektik" pra qe ka te gjithe updata-t e kohes nderkohe qe ai gege qenka i mbetur mbrapa! me fal por kete nuk po e komentoj!
thjesht kjo mospjesmarrje ne kete diskutim te thjeshte per kete teme shume te rendesishme mendoj se eshte fakti me i mire qe gjuha e "njesuar" me mire do thonja e detyruar nga partia duhet qe te njesohet me te vertete, kemi shume shqipetare qe thjesht nuk kuptojne kete gjuhe qe ne shkruajme ketu! tani kemi dy shtete shqiptare ne rajon dhe natyrshem lind pyetja: cilen gjuhe zyrtare do perdorin keto shtete?

Gjuhen shqipe, a mos e ke ndërmend me zbulu gjuhë tjeter për Kosovë a?Kjo tema e gjuhës është pak si e komplikuar dhe nuk është zanat i gjithëkujt Gjuha e unisuar nuk është rezultat parije por është kompromis dialektesh,alfabetesh,rajonesh etj...Mos e lidh gjuhen me politikë se del paksa qesharake kjo punë...

mendoj se me shume "qesharake" eshte shqipja e jote prej "profesionisti" kollega!

[gjeraq]

Të gjithë ata ithtarë të standardit të tanishëm do të dojsha me i lutë me e përkthye ketë citim (në shqipen standarde nënkuptohet):

"To be or not to be"